شهوات و هواهاى نفسانى تمرين كند و اگر آدمى ، لگام از نفس خويش بردارد ، زندگى سراسر به آتشى ويرانگر تبديل مىشود . 8 - ( و حجّ البيت و اعتماره فإنّهما ينفيان الفقر و يرحضان الذّنب ) تا كنون فراوان درباره منافع و حكمتهاى حج سخن گفته شده است و برخى رساله‌اى خاص در اين باره نگاشته‌اند . بيشتر سخنان گفته شده در اين باره تكرارى است ؛ در اين‌جا بر آن سخنان مىافزاييم : يكى از فوايد حج آن است كه زنده بودن اسلام ، به دشمنان اسلام نشان داده مىشود . اعمال حج از هروله و لباس احرام و طواف و سرودهاى دينى « 1 » شكوه اسلام و مسلمانان را نشان مىدهد . اما ، آيا به‌راستى اين مظاهر دشمنانمان را مىهراسد ؟ دشمنان ما سرزمين‌هايمان را غصب كرده و مسجد الاقصى را به آتش كشيده و فلسطينيان را كشته و عرب و مسلمانان را در شرق و غرب زمين خوار ساخته‌اند . آيا برگزارى همايش‌هاى اسلام و ادبى و شعرى و گردهم‌آيى پادشاهان و روسا و وزرا و خطابه خوانى و قصايد ، دشمن ما را مىترساند ؟ . . . اى مسلمانان حج به جا آريد و روزه گيريد و نماز به پا داريد ؛ اما بدانيد كه اين اعمال تا زمانى كه در برابر دشمنتان خوار هستيد پذيرفته نيست . 9 - ( و صلة الرّحم فإنّها مثراة في المال و منسأة في الأجل ) شايد منظور از تأثير صله رحم در افزايش ثروت و طول عمر همان مفهوم ظاهرى آن

--> ( 1 ) . « لبيك اللهم لبيك ، لا شريك لك لبيك » نك : صحيح مسلم : 2 / 915 ؛ تذكره ، شيخ طوسى : 7 / 249 .